banner28

İsyanların arkasındaki İngiliz gizli örgütü: Arap Büro

Beyoğlu’ndaki evinin sokağında ölü bulunan İngiliz eski askeri istihbarat subayı James Gustaf Edward Le Mesurier’e ilişkin soruşturma sürerken, 1.Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti’ne karşı İngiltere tarafından kurulan istihbarat örgütü “Arap Büro”nun bilinmeyenleri de arşiv belgelerle gün yüzüne çıkarıldı. İngiliz Ulusal Arşivleri belgelerine göre, istihbarat örgütü “Arap Büro” adıyla Kahire’de kuruldu. Örgüt, 1920’ye kadar Arap isyanlarını organize ederek, Osmanlı parçalanmasında büyük rol oynadı.

ULUSAL 18.11.2019, 09:40
İsyanların arkasındaki İngiliz gizli örgütü: Arap Büro
banner29

Beyoğlu’ndaki evinin sokağında ölü bulunan İngiliz eski askeri istihbarat subayı James Gustaf Edward Le Mesurier’e ilişkin soruşturma sürerken, 1.Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti’ne karşı İngiltere tarafından kurulan istihbarat örgütü “Arap Büro”nun bilinmeyenleri de arşiv belgelerle gün yüzüne çıkarıldı. İngiliz Ulusal Arşivleri belgelerine göre, istihbarat örgütü “Arap Büro” adıyla Kahire’de kuruldu. Örgüt, 1920’ye kadar Arap isyanlarını organize ederek, Osmanlı parçalanmasında büyük rol oynadı.

Osmanlı aleyhine..

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarih Bölümü Yakınçağ Tarihi kürsüsünden Dr. Mustafa Çabuk’un İngiliz arşiv belgelerinden aktardığı bilgilere göre “Arap Büro”, 4 Şubat 1916’da Gilbert Clayton tarafından kuruldu. İstihbarat örgütünün ikinci adamı David Hogarth, arkeolog kimliği ile Ortadoğu’da istihbarat bilgisi toplayarak Arap aşiretlerini isyana teşvik etti. Hogarth’ın yardımcılığını ise Sudan sömürge yönetiminde görevli olan Kinahan Cornwallis üstlendi. Suriye hakkında gizli askeri rapor hazırlayan Aubrey Herbert, İngiliz diplomat Ronald Storss, The Times muhabiri Philip Graves ve İstanbul’da jandarma olarak görev yapan Wyndham Deedes de istihbarat elemanı olarak “Arap Büro”da Osmanlı aleyhine çalıştı

Ajan kütüphanesi

İstihbarat belgelerinde Kahire’de bulunan Sevoy Otel’in üç odasının, İngiliz Genelkurmay istihbaratının merkez üssü olarak kullandığı belirtilirken, Dr.Çubuk yeni ortaya çıkan arşiv belgeleri şu değerlendirmelerde bulundu:

“Arap Büro, General Clayton başkanlığındaki istihbarat dairesinin bir parçası olarak faaliyet gösterdi. Büro bünyesinde bir kütüphane oluşturuldu. Arap meselesi ile alakalı olan belgeler, Yakın Doğu’nun topografyası, etnografyası, tarihi ve politikası ile ilgili kitaplar burada toplandı. Mısır savaş ofisi kütüphanesinden 150 cilt kitap da Büro’nun kütüphanesine transfer edildi. Büro için lazım olan 50 kitap da Hartum’daydı. G.W.Gerrard; Sudan ajansından daktilocu ve arşivciydi.”

Soy ağacı çıkardılar

Büro elemanlarının, çoğunlukla askeri istihbarat, donanma istihbarat ve İngiltere Savaş Ofisi’nden gelen kişiler olduğunu belirten Çubuk şunları dedi:

“Arap Büro kabileler hakkındaki her şeyi kaydetti. Yaşadıkları yerleri çıkardılar, kabilelerde kim kimdir isim isim tespit edip soy ağacı çalışması yaptılar. Savaşın sona ermesiyle birlikte Arap Büro’nun bölgedeki faaliyetlerine olan ihtiyaç da azaldı veya sona erdi. Bağdat’tan 18 Ağustos 1919 tarihinde gönderilen telgrafta da Arap Büro’nun savaştan sonrası için faydası olmadığı bildirildi. Savaştan sonra büronun ne yapacağı ile ilgili yeni öneriler de oldu. Yakın Doğu istihbarat faaliyetlerinin büro üzerinden yürütülmesi ve Müslümanların tamamıyla ilgili istihbarat toplaması tavsiye edildi. 1920’de Arap Büro kapatıldı.”

Yorumlar (0)
18°
az bulutlu
Namaz Vakti 29 Mayıs 2020
İmsak 03:58
Güneş 05:44
Öğle 13:14
İkindi 17:07
Akşam 20:34
Yatsı 22:12
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 26 53
2. Başakşehir 26 53
3. Galatasaray 26 50
4. Sivasspor 26 49
5. Beşiktaş 26 44
6. Alanyaspor 26 43
7. Fenerbahçe 26 40
8. Göztepe 26 37
9. Gaziantep FK 26 32
10. Denizlispor 26 31
11. Antalyaspor 26 30
12. Gençlerbirliği 26 28
13. Kasımpaşa 26 26
14. Konyaspor 26 26
15. Malatyaspor 26 25
16. Çaykur Rizespor 26 25
17. Ankaragücü 26 23
18. Kayserispor 26 22
Takımlar O P
1. Hatayspor 28 53
2. Erzurum BB 28 47
3. Bursaspor 28 46
4. Adana Demirspor 28 45
5. Akhisar Bld.Spor 28 45
6. Fatih Karagümrük 28 43
7. Altay 28 43
8. Ümraniye 28 40
9. Giresunspor 27 38
10. Keçiörengücü 28 35
11. Balıkesirspor 28 35
12. Menemen Belediyespor 28 35
13. İstanbulspor 27 33
14. Altınordu 28 31
15. Boluspor 28 25
16. Osmanlıspor 28 24
17. Adanaspor 28 20
18. Eskişehirspor 28 17
Takımlar O P
1. Liverpool 29 82
2. Man City 28 57
3. Leicester City 29 53
4. Chelsea 29 48
5. M. United 29 45
6. Wolverhampton 29 43
7. Sheffield United 28 43
8. Tottenham 29 41
9. Arsenal 28 40
10. Burnley 29 39
11. Crystal Palace 29 39
12. Everton 29 37
13. Newcastle 29 35
14. Southampton 29 34
15. Brighton 29 29
16. West Ham 29 27
17. Watford 29 27
18. Bournemouth 29 27
19. Aston Villa 28 25
20. Norwich City 29 21
Takımlar O P
1. Barcelona 27 58
2. Real Madrid 27 56
3. Sevilla 27 47
4. Real Sociedad 27 46
5. Getafe 27 46
6. Atletico Madrid 27 45
7. Valencia 27 42
8. Villarreal 27 38
9. Granada 27 38
10. Athletic Bilbao 27 37
11. Osasuna 27 34
12. Real Betis 27 33
13. Levante 27 33
14. Deportivo Alaves 27 32
15. Real Valladolid 27 29
16. Eibar 27 27
17. Celta de Vigo 27 26
18. Mallorca 27 25
19. Leganés 27 23
20. Espanyol 27 20