banner28

İsyanların arkasındaki İngiliz gizli örgütü: Arap Büro

Beyoğlu’ndaki evinin sokağında ölü bulunan İngiliz eski askeri istihbarat subayı James Gustaf Edward Le Mesurier’e ilişkin soruşturma sürerken, 1.Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti’ne karşı İngiltere tarafından kurulan istihbarat örgütü “Arap Büro”nun bilinmeyenleri de arşiv belgelerle gün yüzüne çıkarıldı. İngiliz Ulusal Arşivleri belgelerine göre, istihbarat örgütü “Arap Büro” adıyla Kahire’de kuruldu. Örgüt, 1920’ye kadar Arap isyanlarını organize ederek, Osmanlı parçalanmasında büyük rol oynadı.

ULUSAL 18.11.2019, 09:40
İsyanların arkasındaki İngiliz gizli örgütü: Arap Büro
banner29

Beyoğlu’ndaki evinin sokağında ölü bulunan İngiliz eski askeri istihbarat subayı James Gustaf Edward Le Mesurier’e ilişkin soruşturma sürerken, 1.Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti’ne karşı İngiltere tarafından kurulan istihbarat örgütü “Arap Büro”nun bilinmeyenleri de arşiv belgelerle gün yüzüne çıkarıldı. İngiliz Ulusal Arşivleri belgelerine göre, istihbarat örgütü “Arap Büro” adıyla Kahire’de kuruldu. Örgüt, 1920’ye kadar Arap isyanlarını organize ederek, Osmanlı parçalanmasında büyük rol oynadı.

Osmanlı aleyhine..

Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarih Bölümü Yakınçağ Tarihi kürsüsünden Dr. Mustafa Çabuk’un İngiliz arşiv belgelerinden aktardığı bilgilere göre “Arap Büro”, 4 Şubat 1916’da Gilbert Clayton tarafından kuruldu. İstihbarat örgütünün ikinci adamı David Hogarth, arkeolog kimliği ile Ortadoğu’da istihbarat bilgisi toplayarak Arap aşiretlerini isyana teşvik etti. Hogarth’ın yardımcılığını ise Sudan sömürge yönetiminde görevli olan Kinahan Cornwallis üstlendi. Suriye hakkında gizli askeri rapor hazırlayan Aubrey Herbert, İngiliz diplomat Ronald Storss, The Times muhabiri Philip Graves ve İstanbul’da jandarma olarak görev yapan Wyndham Deedes de istihbarat elemanı olarak “Arap Büro”da Osmanlı aleyhine çalıştı

Ajan kütüphanesi

İstihbarat belgelerinde Kahire’de bulunan Sevoy Otel’in üç odasının, İngiliz Genelkurmay istihbaratının merkez üssü olarak kullandığı belirtilirken, Dr.Çubuk yeni ortaya çıkan arşiv belgeleri şu değerlendirmelerde bulundu:

“Arap Büro, General Clayton başkanlığındaki istihbarat dairesinin bir parçası olarak faaliyet gösterdi. Büro bünyesinde bir kütüphane oluşturuldu. Arap meselesi ile alakalı olan belgeler, Yakın Doğu’nun topografyası, etnografyası, tarihi ve politikası ile ilgili kitaplar burada toplandı. Mısır savaş ofisi kütüphanesinden 150 cilt kitap da Büro’nun kütüphanesine transfer edildi. Büro için lazım olan 50 kitap da Hartum’daydı. G.W.Gerrard; Sudan ajansından daktilocu ve arşivciydi.”

Soy ağacı çıkardılar

Büro elemanlarının, çoğunlukla askeri istihbarat, donanma istihbarat ve İngiltere Savaş Ofisi’nden gelen kişiler olduğunu belirten Çubuk şunları dedi:

“Arap Büro kabileler hakkındaki her şeyi kaydetti. Yaşadıkları yerleri çıkardılar, kabilelerde kim kimdir isim isim tespit edip soy ağacı çalışması yaptılar. Savaşın sona ermesiyle birlikte Arap Büro’nun bölgedeki faaliyetlerine olan ihtiyaç da azaldı veya sona erdi. Bağdat’tan 18 Ağustos 1919 tarihinde gönderilen telgrafta da Arap Büro’nun savaştan sonrası için faydası olmadığı bildirildi. Savaştan sonra büronun ne yapacağı ile ilgili yeni öneriler de oldu. Yakın Doğu istihbarat faaliyetlerinin büro üzerinden yürütülmesi ve Müslümanların tamamıyla ilgili istihbarat toplaması tavsiye edildi. 1920’de Arap Büro kapatıldı.”

Yorumlar (0)
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 11 Aralık 2019
İmsak 06:43
Güneş 08:11
Öğle 13:09
İkindi 15:37
Akşam 17:58
Yatsı 19:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Sivasspor 14 30
2. Beşiktaş 14 27
3. Trabzonspor 14 26
4. Başakşehir 14 26
5. Fenerbahçe 14 25
6. Galatasaray 14 23
7. Alanyaspor 14 22
8. Göztepe 14 20
9. Malatyaspor 14 20
10. Denizlispor 14 18
11. Çaykur Rizespor 14 17
12. Gaziantep FK 14 17
13. Gençlerbirliği 14 14
14. Konyaspor 14 14
15. Kasımpaşa 14 12
16. Antalyaspor 14 12
17. Kayserispor 14 10
18. Ankaragücü 14 9
Takımlar O P
1. Hatayspor 14 30
2. Akhisar Bld.Spor 14 25
3. Erzurum BB 14 24
4. Bursaspor 14 23
5. Ümraniye 14 22
6. Keçiörengücü 14 22
7. Menemen Belediyespor 14 22
8. Fatih Karagümrük 14 20
9. Balıkesirspor 14 19
10. Giresunspor 14 19
11. Adana Demirspor 14 18
12. Altay 14 17
13. İstanbulspor 14 15
14. Altınordu 14 13
15. Osmanlıspor 14 11
16. Boluspor 14 11
17. Adanaspor 14 9
18. Eskişehirspor 14 5
Takımlar O P
1. Liverpool 16 46
2. Leicester City 16 38
3. Man City 16 32
4. Chelsea 16 29
5. M. United 16 24
6. Wolverhampton 16 24
7. Tottenham 16 23
8. Sheffield United 16 22
9. Arsenal 16 22
10. Crystal Palace 16 22
11. Newcastle 16 22
12. Brighton 16 19
13. Burnley 16 18
14. Everton 16 17
15. Bournemouth 16 16
16. West Ham 16 16
17. Aston Villa 16 15
18. Southampton 16 15
19. Norwich City 16 11
20. Watford 16 9
Takımlar O P
1. Barcelona 15 34
2. Real Madrid 15 34
3. Sevilla 16 31
4. Real Sociedad 16 27
5. Getafe 16 27
6. Athletic Bilbao 16 26
7. Atletico Madrid 16 26
8. Valencia 16 26
9. Granada 16 24
10. Osasuna 16 23
11. Real Betis 16 22
12. Levante 16 20
13. Villarreal 16 19
14. Real Valladolid 16 19
15. Deportivo Alaves 16 18
16. Eibar 16 15
17. Mallorca 16 14
18. Celta de Vigo 16 13
19. Leganés 16 9
20. Espanyol 16 9