banner32

banner28

İsminiz karakterinizi nasıl şekillendiriyor?

Yabancı biriyle ilgili sahip olduğumuz ilk bilgi, ebeveynlerinin o kişi için seçtiği isimdir. İsmimizin başkaları tarafından nasıl algılandığımız üzerinde etkili olduğunu biliyor muydunuz?

ULUSAL 28.05.2021, 09:54
İsminiz karakterinizi nasıl şekillendiriyor?
banner29

Ebeveynlerinizin yaşamınızı nasıl şekillendirdiği üzerine kafa yorduğunuzda, aklınıza herhalde, size olan sevgi dolu ya da sert davranışlarından tutun da, fedakar ya da baskıcı davranışlarına pek çok şey gelir. Aslında anne ve babalarımız, belki de hiç aklımıza bile gelmeyen ama yaşamınızda büyük etkisi olan bir hediye bırakıyor bizlere: İsmimiz.

Doğduğumuzda bize verilen isim, onu sevip sevmediğimiz ya da o ismin toplumda kabul görüp görmediğine göre yaşamlarımızı farklı şekillendiriyor.

Ebeveynler genelde yeni doğan çocuklarına bir isim seçmeye çalışırken büyük uğraş verirler. Bu çaba, bir çeşit yaratıcılık sınavına dönüşebilir, anne ve babalarda sanki seçecekleri isim kimlikleri ve karakterlerinin bir dışavurumuymuş hissi de yaratabilir.

Ancak çoğu ebeveyn farkında olmasa da, çocukları için seçtikleri isim, çocuğun başkaları tarafından nasıl görüldüğünü de, ileride nasıl bir karakteri olacağını da şekillendirecek kadar önemlidir.

'İsim bireyin benliğinin temelini oluşturur'

ABD'deki Arizona Eyalet Üniversitesi'nde isimlerin psikolojisi üzerine çalışan David Zhu, "Bir isim, bireyi tanımlamak ve başka bireyler ile iletişim kurmasını sağlamak için kullanıldığı üzere, bireyin benlik kavramının da temelini oluşturur" diyor.

Karakterimizi belirleyen elbette sadece ismimiz değil. Sahip olduğumuz genler kadar, büyürken yaşadığımız deneyimler, özellikle de kimlerle vakit geçirdiğimiz, hem iş hem de özel hayatımızda nasıl sorumluluklar üstlendiğimiz de, başlıca faktörler arasında.

Ancak genelde doğumdan yaşamımızın sonuna kadar bizimle kalan ismimizin oynadığı rolü de unutmamak gerek.

11 Eylül sonrası Arapça isimlere önyargı

Kişilik Kuramı'nın kurucularından Gordon Allport, 1961 yılında "İsmimiz, yaşamımız boyunca öz kimliğimize ilişkin en önemli dayanak noktası olmayı sürdürüyor" ifadelerini kullanmıştı.

İsmimiz, hangi etnik gruba ait olduğumuz ve kimliğimizle ilgili başka unsurlarla ilgili de bazı detayları açığa vurabilir ve toplumsal önyargıların baskın olduğu bir dünyada kaçınılmaz sonuçlar doğurabilir. Nitekim ABD'de 11 Eylül saldırılarının ardından yapılan bir araştırma, iş başvurularında kulağa Arapça gelen isimlerin mülakatlara çağrılması ihtimalinin daha az olduğuna işaret etmişti. İsimlerin çoğu zaman etnik ve kimliğimize ilişkin diğer unsurlar konusunda yanıltıcı olduğunu da unutmayalım.

İsmimizin yarattığı sonuçlar, bunlarla sınırlı değil. Belli bir kültürde bazı isimler çok kullanılan ya da az bilinen isimler olabilecekleri gibi, olumlu ya da olumsuz çağrışımlara neden olabiliyorlar . Bunda ne anlama geldikleri kadar da, demode ya da itici bulunmaları da etkili ve zaman içinde bu görüşler de değişim ve dönüşüm yaşıyorlar. Dolayısıyla ismimiz kaçınılmaz olarak insanların bize olan davranışını da, bizim kendimizle ilgili duygularımızı da şekillendiriyor.

2000'li yıllarda ABD'li psikolog Jean Twenge'in liderlik ettiği bir araştırma, ailesinin hangi gruba ait olduğundan ya da hayatla ilgili tatminsizlik halinden bağımsız olarak, isminden mutlu olmayan bireylerin, psikolojik olarak uyum sağlama becerilerinin de daha zayıf olduğunu ortaya koymuştu.

'İsim bireyin sembolü haline gelir'

Araştırma, bunda iki faktörün etkili olduğuna işaret etti: Ya başkaları ismini beğenmediği ya da bizzat kendisi isminden memnun olmadığı için kişinin kendine güveni zayıflıyordu ya da kendine olan güveninin zayıf olması sonucu, o kişi isminden de memnun değildi. Twenge ve ekip arkadaşının makalesinde "İsim, bireyin sembolü haline gelir" ifadesi yer alıyordu.

Almanya'da 2011 yılında, ismimizin başkalarının bize nasıl davrandığı üzerindeki etkisine ilişkin bir araştırma yayımlandı. Araştırma için bir çöpçatanlık sitesinin kullanıcılarına, karşılaştıkları adayların isminin ne olduğunun seçim yaparken onları etkileyip etkilemediği de soruldu. Araştırmacılar Jochen Gebauer ve Wiebke Neberich ile ekibi, o zamanın demode bulunan isimlerini taşıyan adayların, isimleri daha popüler olan adaylara göre daha fazla reddedildiklerini gözlemlediler.

Eğer ilişki durumu yaşamımız boyunca insanların nasıl davranışlarına maruz kaldığımızı genel olarak temsil edebiliyorsa, isimleri nedeniyle ilişkilerinin nasıl şekillendiği ve bunun karşılığında nasıl kişilere dönüştüklerini de daha kolay görebiliriz.

Yine Almanya'da yapılan ve basılmakta olan bir başka araştırma da katılımcıların, ismi kendilerinde olumsuz çağrışım yapan yabancı bir kimseye yardım etmeye, olumlu çağrışım yapanlara oranla daha az meyilli olduklarını ortaya koydu.

Yaşamı boyunca ismi nedeniyle başkalarından tekrar tekrar reddedilen bir insanın, güvenilen ve sıcakkanlı bir insana dönüşmesinin zor olduğunu tahmin etmeniz olası. Çöpçatanlık siteleriyle ilgili araştırmanın diğer boyutu, bahsettiğimiz denklemi destekler nitelikte: Katılımcılar arasında ismi beğenilmediği için daha fazla reddedilmiş olanların eğitim seviyeleri ile kendilerine olan güvenlerinin de daha düşük olduğu gözlenlenmiş. Sanki bu buluşma platformunda deneyimledikleri reddedilme hali, genel olarak yaşamlarında maruz kaldıklarının bir yansımasıymış gibi.

Bazı isimler 'suça daha meyilli'

Olumsuz çağrışım yapan ya da popüler olmayan isimlerin yarattığı hasar, başka araştırmalarda da ele alındı. Pekin'de Psikololoji Enstitüsü'nde çalışmalar yürüten Huajian Cai ve meslektaşları, yüzbinlerce ismi çeşitli suçlardan hüküm giyme risklerine göre incelediler.

Katılımcıların kimliklerini belirleyen demografik faktörlerin etkisi sabit tutulduğunda dahi, ismi daha az popüler olan ya da olumsuz çağrışım yapan isimlerin bir suça karışma ihtimalinin daha fazla olduğunu ortaya koydu. Yani ismin nasıl algılandığının toplumda daha az kabul görmesinin de etkisiyle suç davranışına eğilime neden olabildiği görüldü.

Cai, araştırmaya ilişkin "İyi ya da kötü ismin, iyi ya da kötü sonuçlar doğurma potansiyeli olduğu üzere, ailelere bağlı oldukları kültürde iyi çağrışım yapan isimler vermelerini tavsiye ediyorum" yorumunda bulundu.

Olumlu etkileri neler?

Öte yandan bazı araştırmalar isim seçiminin olumsuz değil olumlu etkilerine de dikkat çekiyor.

Örneğin Marla gibi tınısı ya da titreşimi olan ve daha akıcı isimleri olan insanların, Eric ya da Kirk gibi kulağa daha sert gelen isimleri olan insanlara oranla başkaları tarafından daha uyumlu ve hoş insanlar olarak algılandıklarına ilişkin bulgular var.

Daha az kullanılan bazı isimlerin de kısa vadede başkaları tarafından kabul edilmeme ya da beğenilmeme gibi bazı sonuçları olduğu kadar, bir çeşit "eşsizlik" duygusu da yarattığı düşünülüyor.

Cai ve ekibinin yaptığı daha güncel bir araştırma da bu yönde. Araştırmaya göre, ailesel etkenler ve sosyoekonomik altyapı gibi değişkenler sabit tutulduğunda, ismi pek duyulmamış olanların film yönetmenliği ya da yargıç gibi daha sıradışı mesleklere yönelmeleri ihtimali daha yüksek.

Araştırmacılar bunu , "görece benzersiz bir isme sahip olmaktan ileri gelen bir tür benzersiz kimliğe sahip olma duygusu" gelişeceği, bunun sonucunda da o insanda, kimliği ile eşleşebilecek türden sıradışı bir kariyer yolculuğunu bulma güdüsü yerleşeceği şeklinde açıklıyor.

Arizona Eyalet Üniversitesi'nden Zhu ve ekip arkadaşlarının yaptığı araştırmaya göre, az kulanılan bir ismi taşımak, bizi daha yaratıcı ve açık fikirli de yapabilir. Binlerce şirket yöneticisini isimleri ile karşılaştıran ekip, nadir duyulan isimlere sahip olanların yönetim stratejilerinde de doğal olarak daha kendine güvenli ve bir işin peşini bırakmamaya meyilli olduklarına dikkat çektiler.

Cai ve ekibinin araştırmasına paralel olarak, Zhu da şu yorumu yapıyor:

"Nadir kullanılan isimleri olan CEO'larda benlik kavramı oluşurken, meslektaşlarından farklılaşma ve geleneksel olmayan stratejiler gütme çabası etkili oluyor."

Eğer yakında anne ya da baba olacaksanız, çocuğunuzun ileride daha çok sevilmesini ve daha popüler olmasını hayal ederek bilindik ve popüler isimlere yönelebilirsiniz, ya da daha sıradışı bir isim bulup yaratıcı ve özel hissetmelerini arzu ediyor olabilirsiniz.

Zhu'ya göre, hem nadir duyulan isimler hem de popüler isimler, kendilerine göre belli avantaj ve dezavantajlara sahip - yeni anne baba olacaklar da, bunu iyi değerlendirmeliler.

Zhu'nun bir önerisi de, çok kulanılan ama kolaylıkla daha sıradışı bir şeye dönüştürebilecekleri bir isim tercih etmeleri, bir yandan da "çocuğun ne kadar eşsiz olduğunun farkına varmasına yardım edecek yollar bulmak, örneğin ona özel bir lakap takmak ya da eşsiz karakter özelliklerini sık sık dile getirmek". (BBCTürkçe)

Yorumlar (0)
28
açık
Namaz Vakti 26 Temmuz 2021
İmsak 04:20
Güneş 06:00
Öğle 13:23
İkindi 17:15
Akşam 20:36
Yatsı 22:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30