banner32

banner28

Ayasofya'dan giden çok eser var

Ayasofya’nın ibadete açılışıyla birlikte tarih boyunca bu camiye vakfedilmiş eserler de gündeme geldi. Hat, şamdan, kandil gibi bazı eserlerin kaybolduğuna dair iddiaları sanat tarihçilerine sorduk.

ULUSAL 21.07.2020, 10:05 21.07.2020, 10:08
Ayasofya'dan giden çok eser var
banner29

Ayasofya’nın ibadete açılışıyla birlikte tarih boyunca bu camiye vakfedilmiş eserler de gündeme geldi. Hat, şamdan, kandil gibi bazı eserlerin kaybolduğuna dair iddiaları sanat tarihçilerine sorduk.

Tarihçilere göre Fatih döneminden beri Ayasofya’ya vakfedilen eserlerin bir kısmı restorasyon için depoda. Önemli bir kısmı ise başka müze ve camilere nakledilmiş.

HEPSİ KAYITLIDIR

Prof. Dr. İlber Ortaylı: Bazen müzelerden müzelere aktarımlar olur. Bir yerdeki eser başka bir yere taşınır. Ancak bunların hepsinin kaydı vardır. Rastgele olan şeyler değildir. Dolayısıyla ‘kayıp’, ‘çalıntı’ gibi söylemlerin de ciddi kaynak ve kayıtlara dayanması gerekir.

BİR KISMI DEPODA

Prof. Dr. Fatih Özkafa (İslam sanatları tarihçisi): Ayasofya’daki eserlerin bir kısmı Ayasofya’nın deposunda. Önemli bir kısmının restorasyona ihtiyacı var. Bir kısmı Vakıf Hat Sanatları Müzesi’ne nakledilmişti. Türk İslam Sanatları Müzesi’ne gittiği de yıllardır konuşulur. Ancak kesin detayları bilmiyoruz. Başka camilerden de eserlerin müzelere taşındığına dair örnekler var. Cihangir Camisi’nden de bazı eserler Vakıf Hat Sanatları Müzesi’ne nakledildi. Çünkü hırsızlık çok oluyordu.

Prof. Dr. Süleyman Berk (Türk İslam sanatları tarihi uzmanı): Ayasofya’dan bazı eserlerin başka müze ve camilere götürüldüğünü biliyoruz. Mesela Sultanahmet Camisi’nde üç tane büyük kıymetli levha var. Türk İslam Eserleri Müzesi’nde de var. Anadolu’daki müzelere de İstanbul’dan eser gitmiştir ancak Ayasofya’dan gidip gitmediğini bilmiyorum. Ayasofya’nın depolarında da epeyce eser var. Kıymetli hat levhaları var. Ayrıca çok kıymetli halılar da var ama artık onların çok kullanılabilir olduğunu düşünmüyorum. Taşınabilir cinsten olanların taşınmış olması bir anlamda olumlu. Çünkü gidenlerin önemli bir kısmı çok iyi muhafaza edilmiş. Bu eserlerin tekrar asli mekanlarına getirilmesi gerekir. Sultanahmet’tekiler de şu an restorasyonda. Kolayca taşınabilir Ayasofya’ya. Bazı levhalar eski fotoğraflarda kolayca görülüyor, dolayısıyla yerleri bile biliniyor.

Doçent Dr. Mehmet Memiş (İslam sanatı tarihçisi): Ayasofya camiye çevrildikten sonra dönemin en ünlü hattatlarının eserleriyle donatılmış. Zaman içinde başka eserler de camiye hediye edilmiş. Bir kısmı halen Ayasofya’da bir kısmı ise başka cami ve müzelere nakledilmiş durumda. Keşke bu eserler tekrar Ayasofya’ya geri gelse.

KAYBOLANLAR DA VAR

Hayri Fehmi Yılmaz (sanat tarihçisi): “Tarih boyunca padişahlar, hanedan üyeleri, paşalar, hayır sahipleri Ayasofya Camisi’ne birçok eserler vakfetmişler. Bugün bu eserlerin birçoğu yok. Kayıtlarda bir kısmının Ayasofya müzeye çevrildikten sonra Anadolu’da yeni kurulan bazı müzelere gönderildiğine dair bilgiler var. Türk İslam Eserleri Müzesi ve Yıldız Şehir Müzesi’nde İstanbul’un başka camilerinden toplanmış koleksiyonlar var, orada da Ayasofya Camisi’nden çıkan eserler olabilir. Vakıflar Genel Müdürlüğü bir envanter hazırlıyor. Ayasofya’nın Türk dönemine ait eserlerin envanteri. O zaman durum daha da belirginleşir.

‘16 LEVHA YOK’

Ayasofyadan giden çok eser var

Mimar ve restoratör Furkan Al, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada “Ayasofya’dan çıkarılan eserler arasında Sultanahmet Camisi’nde sergilenenler olduğu gibi depolara kaldırılmış ve izine rastlanılmayanlar var. Eski fotoğraflardan yaptığım çalışmaya göre çeşitli yerlerde asılı bulunan farklı boyutlarda en az 16 levha (üstte kırmızıyla işaretli) günümüzde asli yerinde değil” dedi.

HALILAR SERİLİYOR

Ayasofya Camisi cuma gününe hazırlanırken halılar da seriliyor. Halıları üreten fabrikanın yönetim kurulu başkanı Ali Rıza Özkul, “Halı yüzde yüz yün üretim. Ayrıca başka halılarda olmayan bir özellik var: Tüyleri, kıbleye doğru buharlı bir sistemle özel olarak yatırılmış durumda. Halı için 4 bin metrekarelik yer var. Bunun 2 bin metrekaresi açılışa kadar döşenecek” diye bilgi verdi.

Yorumlar (0)
18
açık
Namaz Vakti 06 Mayıs 2021
İmsak 04:27
Güneş 06:02
Öğle 13:13
İkindi 17:02
Akşam 20:14
Yatsı 21:43
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 37 81
2. Fenerbahçe 37 76
3. Galatasaray 37 75
4. Trabzonspor 37 64
5. Sivasspor 37 58
6. Alanyaspor 38 57
7. Hatayspor 37 57
8. Gaziantep FK 37 54
9. Göztepe 37 51
10. Karagümrük 37 51
11. Konyaspor 37 45
12. Rizespor 37 45
13. Antalyaspor 38 43
14. Başakşehir 37 43
15. Malatyaspor 37 41
16. Kasımpaşa 37 40
17. Kayserispor 37 39
18. Ankaragücü 37 38
19. Erzurumspor 38 37
20. Gençlerbirliği 37 35
21. Denizlispor 37 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 33 67
2. Giresunspor 33 67
3. Samsunspor 33 67
4. İstanbulspor 33 61
5. Altay 33 60
6. Altınordu 33 57
7. Ankara Keçiörengücü 33 55
8. Ümraniye 33 50
9. Tuzlaspor 33 47
10. Bursaspor 33 46
11. Bandırmaspor 33 42
12. Boluspor 33 39
13. Balıkesirspor 33 35
14. Adanaspor 33 34
15. Menemenspor 33 34
16. Akhisar Bld.Spor 33 29
17. Ankaraspor 33 26
18. Eskişehirspor 33 8
Takımlar O P
1. Man City 34 80
2. M. United 33 67
3. Leicester City 34 63
4. Chelsea 34 61
5. West Ham 34 58
6. Tottenham 34 56
7. Liverpool 33 54
8. Everton 33 52
9. Arsenal 34 49
10. Aston Villa 33 48
11. Leeds United 34 47
12. Wolverhampton 34 42
13. Crystal Palace 33 38
14. Brighton 34 37
15. Southampton 33 37
16. Burnley 34 36
17. Newcastle 34 36
18. Fulham 34 27
19. West Bromwich 34 26
20. Sheffield United 34 17
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 34 76
2. Real Madrid 34 74
3. Barcelona 34 74
4. Sevilla 34 70
5. Real Sociedad 34 53
6. Villarreal 34 52
7. Real Betis 34 51
8. Granada 34 45
9. Athletic Bilbao 34 45
10. Celta de Vigo 34 44
11. Osasuna 34 40
12. Cádiz 34 40
13. Levante 34 38
14. Valencia 34 36
15. Getafe 34 34
16. Deportivo Alaves 34 31
17. Real Valladolid 34 31
18. Huesca 34 30
19. Elche 34 30
20. Eibar 34 26