banner32

banner28

Ayasofya'dan giden çok eser var

Ayasofya’nın ibadete açılışıyla birlikte tarih boyunca bu camiye vakfedilmiş eserler de gündeme geldi. Hat, şamdan, kandil gibi bazı eserlerin kaybolduğuna dair iddiaları sanat tarihçilerine sorduk.

ULUSAL 21.07.2020, 10:05 21.07.2020, 10:08
Ayasofya'dan giden çok eser var
banner29

Ayasofya’nın ibadete açılışıyla birlikte tarih boyunca bu camiye vakfedilmiş eserler de gündeme geldi. Hat, şamdan, kandil gibi bazı eserlerin kaybolduğuna dair iddiaları sanat tarihçilerine sorduk.

Tarihçilere göre Fatih döneminden beri Ayasofya’ya vakfedilen eserlerin bir kısmı restorasyon için depoda. Önemli bir kısmı ise başka müze ve camilere nakledilmiş.

HEPSİ KAYITLIDIR

Prof. Dr. İlber Ortaylı: Bazen müzelerden müzelere aktarımlar olur. Bir yerdeki eser başka bir yere taşınır. Ancak bunların hepsinin kaydı vardır. Rastgele olan şeyler değildir. Dolayısıyla ‘kayıp’, ‘çalıntı’ gibi söylemlerin de ciddi kaynak ve kayıtlara dayanması gerekir.

BİR KISMI DEPODA

Prof. Dr. Fatih Özkafa (İslam sanatları tarihçisi): Ayasofya’daki eserlerin bir kısmı Ayasofya’nın deposunda. Önemli bir kısmının restorasyona ihtiyacı var. Bir kısmı Vakıf Hat Sanatları Müzesi’ne nakledilmişti. Türk İslam Sanatları Müzesi’ne gittiği de yıllardır konuşulur. Ancak kesin detayları bilmiyoruz. Başka camilerden de eserlerin müzelere taşındığına dair örnekler var. Cihangir Camisi’nden de bazı eserler Vakıf Hat Sanatları Müzesi’ne nakledildi. Çünkü hırsızlık çok oluyordu.

Prof. Dr. Süleyman Berk (Türk İslam sanatları tarihi uzmanı): Ayasofya’dan bazı eserlerin başka müze ve camilere götürüldüğünü biliyoruz. Mesela Sultanahmet Camisi’nde üç tane büyük kıymetli levha var. Türk İslam Eserleri Müzesi’nde de var. Anadolu’daki müzelere de İstanbul’dan eser gitmiştir ancak Ayasofya’dan gidip gitmediğini bilmiyorum. Ayasofya’nın depolarında da epeyce eser var. Kıymetli hat levhaları var. Ayrıca çok kıymetli halılar da var ama artık onların çok kullanılabilir olduğunu düşünmüyorum. Taşınabilir cinsten olanların taşınmış olması bir anlamda olumlu. Çünkü gidenlerin önemli bir kısmı çok iyi muhafaza edilmiş. Bu eserlerin tekrar asli mekanlarına getirilmesi gerekir. Sultanahmet’tekiler de şu an restorasyonda. Kolayca taşınabilir Ayasofya’ya. Bazı levhalar eski fotoğraflarda kolayca görülüyor, dolayısıyla yerleri bile biliniyor.

Doçent Dr. Mehmet Memiş (İslam sanatı tarihçisi): Ayasofya camiye çevrildikten sonra dönemin en ünlü hattatlarının eserleriyle donatılmış. Zaman içinde başka eserler de camiye hediye edilmiş. Bir kısmı halen Ayasofya’da bir kısmı ise başka cami ve müzelere nakledilmiş durumda. Keşke bu eserler tekrar Ayasofya’ya geri gelse.

KAYBOLANLAR DA VAR

Hayri Fehmi Yılmaz (sanat tarihçisi): “Tarih boyunca padişahlar, hanedan üyeleri, paşalar, hayır sahipleri Ayasofya Camisi’ne birçok eserler vakfetmişler. Bugün bu eserlerin birçoğu yok. Kayıtlarda bir kısmının Ayasofya müzeye çevrildikten sonra Anadolu’da yeni kurulan bazı müzelere gönderildiğine dair bilgiler var. Türk İslam Eserleri Müzesi ve Yıldız Şehir Müzesi’nde İstanbul’un başka camilerinden toplanmış koleksiyonlar var, orada da Ayasofya Camisi’nden çıkan eserler olabilir. Vakıflar Genel Müdürlüğü bir envanter hazırlıyor. Ayasofya’nın Türk dönemine ait eserlerin envanteri. O zaman durum daha da belirginleşir.

‘16 LEVHA YOK’

Ayasofyadan giden çok eser var

Mimar ve restoratör Furkan Al, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada “Ayasofya’dan çıkarılan eserler arasında Sultanahmet Camisi’nde sergilenenler olduğu gibi depolara kaldırılmış ve izine rastlanılmayanlar var. Eski fotoğraflardan yaptığım çalışmaya göre çeşitli yerlerde asılı bulunan farklı boyutlarda en az 16 levha (üstte kırmızıyla işaretli) günümüzde asli yerinde değil” dedi.

HALILAR SERİLİYOR

Ayasofya Camisi cuma gününe hazırlanırken halılar da seriliyor. Halıları üreten fabrikanın yönetim kurulu başkanı Ali Rıza Özkul, “Halı yüzde yüz yün üretim. Ayrıca başka halılarda olmayan bir özellik var: Tüyleri, kıbleye doğru buharlı bir sistemle özel olarak yatırılmış durumda. Halı için 4 bin metrekarelik yer var. Bunun 2 bin metrekaresi açılışa kadar döşenecek” diye bilgi verdi.

Yorumlar (0)
32
açık
Namaz Vakti 11 Ağustos 2020
İmsak 04:42
Güneş 06:15
Öğle 13:22
İkindi 17:09
Akşam 20:18
Yatsı 21:45
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25